ဇူလိုင် ၁၁၊ ၂၀၂၆
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀ အတွင်း ကမ္ဘာ့ဇာတ်ခုံပေါ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးအင်အား တရှိန်ထိုး ထိုးတက်လာမှုသည် ရိုးရှင်းသော ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်တစ်ခု မဟုတ်ပေ။ နှစ်စဉ် ဂျီဒီပီ (GDP) အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၀ ထရီလီယံခန့်အထိ ပိုင်ဆိုင်လာသည့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ပြည်တွင်းစီးပွားရေး မောင်းနှင်အားကို ရေရှည်ထိန်းထားနိုင်ရန်အတွက် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၅ ထရီလီယံကျော် တန်ဖိုးရှိသည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကွန်ရက်ကြီးတစ်ခုကို မဟာဗျူဟာမြောက်စွာ ဖြန့်ကြက်ခဲ့သည်။
ထူးခြားသည်မှာ တရုတ်နိုင်ငံသည် “ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမစီမံကိန်း (BRI)” ဟုဆိုကာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် အခြေခံအဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ပေးခြင်းဖြင့် သြဇာလွှမ်းမိုးရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု ကမ္ဘာက ထင်မြင်နေကြသော်လည်း၊ အမှန်တကယ်တွင်မူ ၎င်းတို့၏ ငွေလုံးငွေရင်း ထက်ဝက်ကျော် (ဒေါ်လာ ၈၀၆ ဘီလီယံကျော်) ကို အမေရိကန်နှင့် ဥရောပကဲ့သို့ ဖွံ့ဖြိုးပြီး အနောက်နိုင်ငံကြီး ၁၀ နိုင်ငံထဲသို့သာ သွေးမကွဲဘဲ စုပြုံမြှုပ်နှံခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒီဇာတ်ကွက်ထဲတွင် စိတ်ဝင်စားစရာ အကောင်းဆုံးအချက်မှာ ဘထံကရိုင်နှင့် နိုင်ငံရေးအရ ထိပ်တိုက်တွေ့နေသည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် တရုတ်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ဒေါ်လာ ၂၀၄ ဘီလီယံအထိ အများဆုံး လက်ခံရရှိထားသည့် နိုင်ငံ ဖြစ်နေခြင်းပင်။ ၎င်းက ဖော်ပြနေသည်မှာ တရုတ်အစိုးရနှင့် တရုတ်ကုမ္ပဏီများသည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ အဆင့်မြင့်နည်းပညာများ၊ အမှတ်တံဆိပ်များနှင့် ခိုင်မာသော အိမ်ခြံမြေဈေးကွက်များကို ပိုင်ဆိုင်လိုသည့် ပြင်းပြသော ဆန္ဒရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ဩစတြေးလျ၊ ဘရာဇီးနှင့် အင်ဒိုနီးရှားတို့တွင် စွမ်းအင်နှင့် သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းများကို အလုံးအရင်းဖြင့် ကုပ်ကပ်ဝယ်ယူကာ မိမိတို့ပြည်တွင်း စက်ရုံများအတွက် လိုအပ်မည့် သယံဇာတ လုံခြုံရေးကို ကြိုတင်အာမခံချက် ရယူခဲ့ကြသည်။
သို့သော်လည်း စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးသည် ခွဲခြား၍မရသည့် ရထားသံလမ်းလို ဖြစ်လာသောအခါ တရုတ်၏ အိပ်မက်သည်လည်း အပြောင်းအလဲများနှင့် ရင်ဆိုင်လာရသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အမေရိကန်၏ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲနှင့် တင်းကျပ်သော စိစစ်ရေးဥပဒေများကြောင့် တရုတ်၏ အမေရိကန်တွင်း မြှုပ်နှံမှုများ သိသိသာသာ လျော့ကျသွားခဲ့ရသည်။
ယခုအခါ တရုတ်သည် လမ်းကြောင်းသစ်တစ်ခုကို ဖောက်နေရပြီ ဖြစ်သည်။ အနောက်နိုင်ငံကြီးများကို တိုက်ရိုက်ဝယ်ယူမည့်အစား ဥရောပတွင် လျှပ်စစ်ကား (EV) ဘက်ထရီစက်ရုံအသစ်များ တည်ဆောက်ခြင်း (Greenfield Investment) နှင့် အရှေ့တောင်အာရှကဲ့သို့ ထိုးထွက်ခါစ ဈေးကွက်သစ်များဆီသို့ အာရုံပြောင်းလာကြသည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀ က တရုတ်၏ ငွေပဒေသာပင် စိုက်ပျိုးမှုသည် ယနေ့ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး၏ အသက်သွေးကြောများကို ချုပ်ကိုင်ထားနိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း လာမည့် ဆယ်စုနှစ်များတွင်မူ ဘူမိနိုင်ငံရေး (Geopolitics) တင်းမာမှုများအကြား တရုတ်၏ ဒေါ်လာဘီလီယံနီယံ အိပ်မက်သည် မည်မျှအထိ ဆက်လက်ရှင်သန်နိုင်မည်နည်းဆိုသည်မှာ ၎င်းတို့၏ အကွက်စေ့လှသော မဟာဗျူဟာ အပြောင်းအလဲများပေါ်တွင်သာ လုံးလုံးလျားလျား တည်မှီနေတော့မည် ဖြစ်ပါကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြလိုက်ရပါသည်။